open-solar-design

Βαταρίες Ηλιακών Δρόμιων Φώτων σε Χειρόκαιρο

 -- Περιορισμοί Της Τόξευσης





Βαταρίες Ηλιακών Δρόμιων Φώτων σε Χειρόκαιρο: Περιορισμοί Της Τόξευσης

Η απόδοση των βαταριών δεν επηρεάζεται τόσο από το κρύο, όσο από τη διαδικασία της τόξευσης. Μια καλά συντηρημένη βαταρία τύπου LiFePO4 (λιθίου-σίδηρου-φωσφατίου) παρέχει ακόμη χρήσιμη τάση στους -10°C, αν και με μειωμένη χωρητικότητα. Ωστόσο, δεν πρέπει να φορτίζεται καθόλου σε θερμοκρασίες κάτω από -10°C: κάτω από 0°C η ικανότητά της να απορροφά φορτίο μειώνεται σημαντικά, και η παραγωγή ρεύματος σε κατεψυγμένες επιφάνειες των κυττάρων μπορεί να προκαλέσει την αποτοπίωση μεταλλικού λιθίου στην ανόδο. Αυτή η αποτοπίωση είναι μόνιμη, μειώνει τη χωρητικότητα της βαταρίας, αυξάνει την εσωτερική αντίσταση και μπορεί να οδηγήσει σε ηλεκτρικές παρεμβολές (εσωτερικές “κοπές” στη βαταρία). Κάθε απόφαση που λαμβάνουμε σε περιβάλλοντα χειροκαίρου προέρχεται από αυτή την ασύμμετρη συνέπεια, οπότε αξίζει να το αναφέρουμε πρώτα απ’ όλα.

Πώς το κρύο επηρεάζει τις διαφορετικές τεχνολογίες βαταριών

Οι βαταρίες τύπου LiFePO4 είναι το πρότυπο στις εμπορικές εφαρμογές μας λόγω της υψηλής ενεργειακής πυκνότητάς τους, της μακράς διάρκειας ζωής των κύκλων φόρτισης-αποφόρτισης και της θερμικής σταθερότητάς τους σε σύγκριση με άλλες τεχνολογίες βαταριών με λιθίο. Επίσης, αποδίδουν καλύτερα από τις βαταρίες τύπου gel-lead-acid σε ευρύ φάσμα θερμοκρασιών, ιδιαίτερα όσον αφορά τη διαδικασία αποφόρτισης.

Τα μπαταρία τύπου “gel lead-acid” – δηλαδή μπαταρία από χαλκό και οξύ με ελεκτρολύτη που βρίσκεται σε στεγανή κατάσταση (μορφή γέλη) – παραμένουν μια επιλογή υποψηφίων από όσους έχουν περιορισμένο προϋπολογισμικό. Ωστόσο, σε χαμηλές θερμοκρασίες αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα: η απόδοση της φόρτισης μειώνεται καθώς η θερμοκρασία πέφτει, και τα μπαταρία αρνούνται να φορτιστούν σωστά όταν η θερμοκρασία είναι πολύ χαμηλή. Κανένα από αυτά τα μοντέλα δεν αντέχει τις συνθήκες του χειμώνα.

Τα στοιχεία που επηρεάζουν τη φόρτιση:

  • Πάνω από 0°C: Και τα δύο τύπα μπαταριών (LiFePO4 και lead-acid) φορτιούνται κανονικά με σωστές ρυθμίσεις τάσης.
  • Κάτω από 0°C: Η ικανότητα αποδοχής φόρτισης των μπαταριών τύπου LiFePO4 μειώνεται σημαντικά. Τα μπαταρία παίρνουν κάποια τάση, αλλά κάθε κύκλος φόρτισης σε αυτές τις συνθήκες οδηγεί σε απώλεια μακροπρόθεσμης χωρητικότητας.
  • Σε θερμοκρασίες κάτω από -10°C: Η φόρτιση θα πρέπει να αποφευχθεί εντελώς, καθώς σε αυτές τις συνθήκες προκύπτουν βλάβες στη δομή των μπαταριών.

Ο μηχανισμός που προκαλεί αυτά τα προβλήματα είναι σημαντικός, γιατί εξηγεί γιατί τα βλάβα δεν εμφανίζονται αμέσως. Το λιθίο που συσσωρεύεται στις επιφάνειες των μπαταριών (διαδικασία που ονομάζεται “λιθίωση”) δεν προκαλεί συνήθως συμπτώματα (όπως κατάρρευση των μπαταριών ή εμφάνιση κωδικών σφαλμάτων). Τα προβλήματα εμφανίζονται μόνο μετά από αρκετούς μήνες, όταν τα μπαταρία φτάνουν σε πλήρη τάση πρόωρα αλλά αποτυγχάνουν να λειτουργήσουν σωστά υπό φόρτωση. Η απόδοση των μπαταριών φαίνεται λοιπόν κακή, αλλά στην πραγματικότητα ο λόγος είναι η δυσκολία στη φόρτιση σε χαμηλές θερμοκρασίες.

Αυτό σημαίνει ότι η σωστή φροντίδα των μπαταριών σε χειμερινές συνθήκες είναι απαραίτητη, για να διατηρηθεί η διαβάση τους και η αξιοποίησή τους για πολύ καιρό.

Οι σύγχρονες μπαταρίες τύπου LiFePO4 παρέχονται με σύστημα διαχείρισης μπαταριών (Battery Management System – BMS), το οποίο αποτρέπει τη φόρτιση όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη από ένα προεπιλεγμένο όριο. Σε ψυχρές κλιματικές συνθήκες, είναι συνιστόμενο να χρησιμοποιηθούν μπαταρίες αυτές ή να προστεθεί μέτρο θερμικού ρυθμισμού. Το σύστημα διαχείρισης μπαταριών (BMS) αποτελεί το στοιχείο με τη μεγαλύτερη σημασία σε έναν θερμικά δύσκολο χειμερινό περιβάλλον.

Ένας παραδειγματικός χειμώνας στο Μινεσότα

Ας σκεφτούμε ένα σύστημα που βρίσκεται στο Μινεσότα, όπου οι χειμερινές θερμοκρασίες συχνά καταβαίνουν κάτω από -10°C. Αυτό είναι ένα σενάριο, όχι ένας πραγματικός περιπτώσεις χρήσης του συστήματος – το χρησιμοποιούμε για να δείξουμε τις διαφορές μεταξύ δύο διαφορετικών τύπων μπαταριών:

  • Μπαταρίες τύπου gel-lead-acid: Αποδίδουν αρκετά καλά το καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Τον χειμώνα, η απόδοση τους μειώνεται. Τα συλλέκτρα μπορεί να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια ακόμη και σε ξηρές, ηλιόλουστες ημέρες, αλλά η μπαταρία δεν μπορεί να απορροφήσει σωστά την ενέργεια που παράγεται, οπότε είναι απαραίτητο είτε να χρησιμοποιηθεί κάποιο σύστημα θερμικού ρυθμισμού, είτε να αποσυνδεθεί από το κύκλωμα φόρτισης μέχρι να ανέλθει η θερμοκρασία.
  • Μπαταρίες τύπου LiFePO4: Αποδίδουν καλύτερα κατά τους ψυχρούς μήνες, αν και υπάρχει μερική μείωση της ικανότητάς τους. Επίσης, σε θερμοκρασίες κάτω από -10°C, το φόρτισμα δυσκολεύεται, αλλά το σύστημα διαχείρισης μπαταριών (BMS) αναστέλλει τη φόρτιση μέχρι να ανέλθει η θερμοκρασία, και στη συνέχεια το σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί φυσιολογικά. Δεν χρειάζεται κανείς να βγει έξω για να αποσυνδέσει τα συσκευές.

Συνοπτικά, οι μπαταρίες τύπου LiFePO4 παρουσιάζουν βελτιωμένη απόδοση σε ψυχρές κλιματικές συνθήκες, χάρη στο σύστημα διαχείρισης μπαταριών (BMS), ενώ οι μπαταρίες τύπου gel-lead-acid αντιμετωπίζουν περιορισμούς σε τέτοιες συνθήκες.

Η διαφορά στην απόδοση δεν έγκειται στο αν κάποια μπαταρία είναι “καλύτερη σε ψυχρές συνθήκες”, αλλά στο αν η μπαταρία συμπεριφέρεται ασφαλώς (δηλαδή δεν προκαλεί προβλήματα) όταν υπάρχουν αντιφάσεις μεταξύ των δεδομένων που παρέχει ο ελεγκτής και των καιρικών συνθηκών.

Τι προτείνουμε για τις εγκαταστάσεις που λειτουργούν τον χειμώνα

(What we recommend for sites that operate in winter): Τέσσερα μέτρα, στη σειρά που τα εφαρμόζουμε:

  1. Ένα σύστημα διαχείρισης μπαταριών (BMS – Battery Management System) με όριο φόρτισης σε χαμηλές θερμοκρασίες, το οποίο έχει επαληθευτεί στο προφίλ της μπαταρίας (datasheet) και δεν είναι απλώς υπόθεση. Αυτό είναι το απαραίτητο στοιχείο που δεν μπορεί να διαπραγματευτεί.
  2. Ένα μονωμένο κέλυφος που επιβραδύνει τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας της μπαταρίας. Σε ιδιαίτερα ψυχρές περιοχές, ένας θερμικός πάδης ή μία ενεργή συσκευή θερμικού ρυθμισμού διατηρεί τη μπαταρία αρκετά ζεστή, ώστε να μπορεί να φορτιστεί τις ημέρες που αυτό είναι απαραίτητο.
  3. Σωστή διαχείριση της τάσης κατά το φόρτισμα. Τα συστήματα με μπαταρίες τύπου χαλκού-οξείδου (lead-acid) χρησιμοποιούν μέθοδο φόρτισης που λαμβάνει υπόψη τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος, ενώ στα συστήματα με μπαταρίες λιθίου αντίστοιχη λειτουργία επιτυγχάνεται από το BMS (Battery Management System). Πρέπει να καθοριστεί το σύστημα που ταιριάζει στην τεχνολογία της μπαταρίας, και δεν πρέπει να αναμειχθούν αυτές οι δύο πρακτικές.
  4. Επιλογή της τεχνολογίας της μπαταρίας με προσοχή. Οι μπαταρίες τύπου LiFePO4 ταιριάζουν καλύτερα σε ψυχρές κλιματικές συνθήκες σε σύγκριση με τις μπαταρίες χαλκού-οξείδου, ωστόσο και οι δύο απαιτούν ειδική διαχείριση για να αποφευχθεί το φόρτισμα σε περιβάλλοντα με πάγο. Αν ένα έργο δεν μπορεί να παρέχει ούτε BMS ούτε θερμικό κέλυφος, η ειλικρινής απάντηση είναι ότι το σημείο χρειάζεται μία διαφορετική σχεδίαση ενέργειας, και όχι μία διαφορετική μπαταρία.

Τι δεν καλύπτει αυτή η σελίδα:

(Η σελίδα δεν παρέχει πληροφορίες σχετικά με τα ενδεχόμενα όταν δεν είναι διαθέσιμα τα απαραίτητα στοιχεία, όπως το BMS ή το θερμικό κέλυφος.)

Αυτή η σελίδα ασχολείται με τις επιπτώσεις της θερμοκρασίας στις μπαταρίες που βρίσκονται ήδη σε ένα σύστημα. Δεν πραγματοποιεί λεπτομερή συγκρίσεις μεταξύ των διαφόρων τύπων μπαταριών (gel, AGM, λιθίου), καθώς αυτές οι συγκρίσεις αποτελούν αντικείμενο μιας ξεχωριστής σελίδας. Επίσης, δεν προβλέπει τον προσδιορισμό των διαστάσεων των πάνελ, των μπαταριών ή των ελεγκτών για ένα συγκεκριμένο μέρος – για αυτό υπάρχει η εφαρμογή μας για υπολογισμό των απαιτούμενων διαστάσεων.